مقالات

نگاهی به پوشش های ضدحریق

بسپار- حفاظت غیر فعال در مقابل حریق (passive fire protection) به بکارگیری سیستم های عایق به منظور به تعویض انداختن انتقال حرارت آتش به سازه در حال محافظت اطلاق می گردد. عایق مورد استفاده معمولاً به صورت پوشش می باشد اما استفاده از منسوج ها و تخته های عایق نیز از روش های مرسوم می باشند .

امروزه فولاد پر مصرف ترین ماده برای ساخت سازه های بلند مرتبه می باشد. از دلایل این امر ساخت و نصب سریع و مقاومت های استاتیکی و دینامیکی مناسب فولاد می باشد. اگر چه فولاد در مقابل حریق صدمه نمی بیند امام تقریباً ۵۰ درصد مقاومت فشاری خود را در بازه ۵۰۰ تا ۶۰۰ درجه سانتی گراد از دست می دهد. در آتش سوزی های گسترده این امر باعث از دست رفتن مقاومت سازه و فرو ریزی ساختمان می گردد. بنابراین در سال های اخیر تحقیقات فراوانی در زمینه مواد مقاوم در برابر حریق صورت گرفته است .

امروزه رایج ترین مواد مورد استفاده برای محافظت غیرفعال در برابر حریق پوشرنگ های متورم شونده (Intumescent paint) و ملات های پاششی پایه معدنی (fire proof mortar) می باشند. این سیستم ها هر کدام دارای مزایا و معایبی می باشند. در جدول زیر به طور خلاصه معایب و مزایای این پوشش ها بررسی شده است.

نوع پوشش

قیمت

مدت مقاومت

ضخامت اجرا

زیبایی بصری

سهولت اجرا

معدنی

نسبتا پایین

بالاتر از ۴ ساعت

۱۰ تا ۶۰ میلی متر

منفی

نسبتا دشوار

آلی

قیمت بالا

نهایتاً ۲ ساعت

۱۰۰۰تا ۳۰۰۰ میکرون

مثبت

آسان

 

ضخامت پوشش اجرا شده بر روی سازه بسته به نوع المان متفاوت است و وابسته به عواملی چون تیر بودن، ستون بودن، وزن در واحد طول، لانه زنبوری داشتن، شکل سطح مقطع (H، دایره، مربع) کاربری ساختمان، ارتفاع ساختمان و از همه مهم تر نوع حریق می باشد.

نوع حریق سازه ها به دو دسته اصلی تقسیم بندی می شود. این تقسیم بندی وابسته به سوختی است که در هنگام آتش سوزی مصرف می شود. در اماکن شهری مانند واحدهای مسکونی و تجاری عموماً نوع سوخت سلولزی می باشد و در واحدهای صنعتی مانند پتروشیمی ها معمولاً سوخت های شیمیایی مانند نفت، بنزین و… خوراک آتش هستند . بر این مبنا حریق به دو دسته اصلی سلولزی و هیدروکربنی تقسیم بندی می شود. تفاوت این دو نوع حریق در مدت زمان بالا رفتن دما و میزان دمای نهایی می باشد. در حریق سلولزی نرخ افزایش دما کند است و پس از ۲ ساعت به حدود ۱۰۰۰ درجه سانتی گراد می رسد اما درآتش هیدروکربنی دما تنها پس از ۱۰ دقیقه از ۱۰۰۰ سانتی گراد درجه عبور می کند و تا ۱۲۰۰ درجه سانتی گراد بالا می رود. نمودار رفتار این در حریق در شکل ۱ زیر نشان داده شده است. نحوه تغییر دمای آتش در استاندارد های مختلف تفاوت اندکی با یکدیگر دارند اما رفتار کلی نسبتا مشابه یکدیگر است (۵-۳).


[EasyDNNGallery|19416|Width|200|Height|200|position||resizecrop|False|lightbox|False|title|False|description|False|redirection|False|LinkText||]

شکل ۱: نحوه تغییر دما در حریق سلولزی و حریق هیدروکربنی

 

در آزمون پوشش های ضد حریق المان های فلزی با ابعاد مختلف با ضخامت های متنوعی از ماده ضد حریق پوشش داده می شوند سپس مواد در کوره قرار گرفته و وابسته به نوع استاندارد مدت زمان رسیدن دمای المان به دمای پایان تست (که میتواند متغیر باشد) را اندازه گیری میکنند.

در مقاله فعلی به پوشش های ضد حریق آلی متورم شونده پرداخته شده است و نیم نگاهی به پیشرفت های این حوزه صورت گرفته است. در ادامه پوشش های آلی ضد حریق متورم شونده  به اختصار پوشش ضد حریق خوانده خواهند شد.

 

پوشش ضد حریق متورم شونده:

پوشش ضد حریق در اثر گرم شدن متورم شده و می تواند تا ۱۰۰ برابر ضخامت اولیه متورم شود. در اثر گرم شدن تشکیل فومی از جنس کربن می دهد و این فوم در مقابل انتقال حرارت مقاومت می کند. پوشش های ضد حریق عموماً از مواد اصلی زیر تشکیل شده اند:

۱-    کربن دهنده یا شکل دهنده ذغال (carbon donor- char former)

۲-    کاتالیست یا دهنده اسید (acid donor – catalyst)

۳-    عامل دمنده blowing agent

۴-    پیونده binder

در ادامه به نقش این مواد خواهیم پرداخت.

مکانیزم تورم


(ادامه  دارد …)

متن کامل این مقاله را در شماره ۱۸۰ام دوماهنامه پوشرنگ که در شهریورماه منتشر شده است بخوانید. در صورت تمایل به دریافت نسخه نمونه رایگان و یا دریافت اشتراک با شماره های ۰۲۱۷۷۵۲۳۵۵۳ و ۰۲۱۷۷۵۳۳۱۵۸ داخلی ۳ سرکارخانم ارشاد تماس بگیرید. امکان اشتراک آنلاین بر روی صفحه اصلی همین سایت وجود دارد

نمایش بیشتر

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا